SİGARAYI BIRAKABİLİRSİNİZ
TÜTÜN
·Başta sigara olmak üzere tüm tütün ürünleri biz hekimlerin
günlük pratiklerinde uğraş verdiğimiz bir çok
hastalığa yol açması veya tedaviyi olumsuz etkilemesi açısından önemlidir
·Sigara içmek bir hastalıktır ve tedavi edilmelidir
·Tüm sağlık çalışanlarının sigara ile mücadele etmesi
birincil sorumlulukları arasındadır
SİGARANIN ZARARLI ETKİLERİ
·Sigara yılda milyonlarca ölüme
sebep olur.
·Sigara içicisinin ömrü 15-25 yıl kısalır.
·Bir çalışmada sigara içmeyen
erkeklerin %78’inin içenlerin ise ancak %42’sinin 73 yaşına geldiği
bulunmuştur.
·Tek önlenebilir ölüm sebebidir.
ÖLÜM
NEDENLERİ (A.B.D)
SİGARANIN ZARARLI ETKİLERİ
·Sigaraya bağlı hastalıkların
tedavisi önemli bir ekonomik yük getirmektedir.
·Son yıllarda yaygınlaşan light sigaralar daha fazla içe çekildiğinden daha tehlikeli
bulunmuştur.
·Sigara dumanına maruz kalanlar da
risk altındadır. Dışarıya üflenen sigara dumanında zehirli gazlar dışında çok
küçük parçacıklar da bulunur. Bunlar akciğerin uç bölgelerine ulaşarak zarar
verirler.
TÜTÜNÜN
ETKİLERİ
·Farmakolojik
·Toksik
·Mutajenik
·Kanserojenik
·İnflamatuar (Oksidan,
proteaz,mediatör salınımı)
SİGARA VE KANSER
·Sigara kansere bağlı ölümlerin %30’undan
sorumludur.
·Akciğer kanserlerinin %85’I
sigaraya bağlıdır. Bir çalışmaya göre pasif sigara içiminin de akciğer kanseri
riskini %25 arttırdığı bulunmuştur.
·Günde 1 paket sigara içen
kişilerin içmeyenlere oranla 10 kat daha fazla akciğer kanserine yakalanma
riski bulunmaktadır.
Sigaraya
Bağlı Hastalıklar
Kanserler
·Ağız-dil-yutak-gırtlak--tükrük bezi-diş eti
·Akciğer-bronş
·Yemek borusu-mide-karaciğer-
pankreas-bağırsak-anüs
·Böbrek- mesane –penis-vulva-rahim
ağzı
·Kan kanserleri
SİGARA VE KANSER
·Sigarayı bırakmak her yaşta kanser
riskini azaltır.
75 yaşındaki erkekler için kanser riski
Bırakma Yaşı Yüzde
30 % 2
40 % 3
50 % 6
60 %
10
SİGARA VE KANSER
·Ağız, boğaz ve yemek borusu
kanserlerinin %60-93’üne sigara ve tütün çiğnemek sebep olur.
·Böbrek, mide, mesane ve pankreas
kanserlerinde ve lösemide artışa sebep olur.
·Serviks kanserlerinin %30’u aktif ve
pasif sigaraya içimine
bağlanmıştır.
SİGARA VE AKCİĞER HASTALIKLARI
·Sigara hemen hemen
tüm akciğer hastalıklarında risk faktörüdür. Grip, üst solunum yolu enfeksiyonları, pnömoni sigara
içenlerde daha fazla görülür.
·Kronik bronşit, amfizem çoğunlukla
sigarayla ilişkilidir.
·Sigara içen astımlarda şikayetler ve klinik bulgular ağırlaşır.
KOAH
VE SİGARA
·KOAH gelişiminin en belirgin sebebi sigara içimidir.
·Kullanılan sigara miktarına ve başlama dönemine
göre,sigara içen kişilerde içmeyenlere oranla KOAH nedeniyle ölme riskleri 4 ila 5 kez daha
fazladır.
Santral
Hava Yolları
·Silia kaybı
·Mukus bez hiperplazisi
·Goblet hücre sayısında azalma
·Epitelde histolojik değişiklikler
Periferik Hava
Yolları
·İnflamasyon-atrofi
·Goblet ücre metaplazisi
·Skuamoz epitel
hücre metaplazisi
·Mukus tıkaçları
·Düz kas hipertrofisi
·Peribronşial fibrozis
Alveola-Kapiller
·Peribronşial alveol harabiyeti
·Küçük arter sayısında azalma
·Bronkoalveolar lavaj anormallikleri
·Ig A-Ig G
seviyesinde azalma
·Aktive makrofaj, nötrofil ve eozinofil
sayısında artış
SİGARA VE KALP HASTALIKLARI
·30’lu ve 40’lı yaşlarda sigara
içenlerin kalp krizi geçirme riski içmeyenlerin 5 katıdır.
·Sigara kalp hastalıklarına bağlı
ölümlerin en az %20’sinden sorumludur.
·Sigara HDL (iyi yağ)’yi düşürür.
·Kadınlarda östrojen eksikliği
yaparak kalp hastalıklarını arttırır.
·Kadın içicilerde kalp krizi riski
erkek içicilere göre %50 daha çok artış gösterir
Sigara ve diabet
·Sigara içenlerde diyabet gelişme
riski 1.4-3.3 kat
artmaktadır
·Diyabetiklerde makro ve mikrovasküler komplikasyon
artmaktadır
·Diyabetik sigara içicilerinde HDL
azaldığından koroner arter hastalığı riski daha belirgindir
·Glisemi kontrolü sigara içen
diyabetlilerde kötüdür
·Sigara içen diyabetiklerin nefropati riski içmeyenlerden fazladır ( Mikroalbüminüri nedeniyle)
·Nöropati riski Tip I ve II diyabetlilerde
artar
SİGARA VE NÖROLOJİK HASTALIKLAR
·Günde 1 paket sigara içenlerde
felç geçirme riski 2.5 kat artar.
·Doğum kontrol hapı kullanan
kadınlarda sigara felç riskini arttırır.
·İntraserebellar hemoraji
riski iki kat
·Serebral infarkt
riski üç kat artmaktadır
·Vasküler demans
oluşumunu kolaylaştırır
·Parkinson hastalığının erken semptomlarını
baskıladığı için tanı konulmasını geciktirir
Sigara ve KBB hastalıkları
·Sigara üst solunum yollarında
ödem, mukus sekresyonu ve mukosilier
transport inhibisyonu yapar
·Nazal ve nazofaringeal
mukozal klirensi bozar
·Üst solunum yollarında bakteri ve
virüs kolonizasyonuna zemin hazırlar
·Östaki borusunda yetersizliğe yol
açar
·Aktif ve pasif sigara içimi otitis media riskini artırır
·Menier hastalığı, akut işitme kaybı gibi
durumlarda tedaviyi etkileyeceğinden sigara bıraktırılmalıdır
·Aktif ve pasif sigara içiciliğinde
paranazal sinüzit riski artmaktadır
·Sigara içenlerde larenjit sık
görülür
SİGARA VE İNFERTİLİTE
·Sigara kadınlarda infertilite riskini arttırır.
·Düşük, dış gebelik, ölü doğum,
düşük tartılı doğum ve prematüre doğum riski artar.
·Sigara içen annelerden bebekleri
kanser riski taşıyan genetik mutasyonlar geçebilir.
·Çok miktarda sigara kullanımı
erkeklerde impotansa katkıda bulunur.
·Sperm yoğunluğunda ve
hareketliliğinde
azalmaya yol açar.
GEBELİK VE
SİGARA
·Prematür doğum
·Erken membran rüptürü
·Düşük doğum ağırlığı
·İntrauterin büyüme geriliği
·Ani bebek ölümü
·Konjenital anomaliler
·Solunum problemleri
·İntraventriküler hemoraji
·Persistan pulmoner
hipertansiyon
·Kraniosinostozis
·Retinel vasküler
anomaliler
·İnfantil kolik ile ilişkilidir
KADIN VE
SİGARA
·Menstrüel siklus
düzensizlikleri
·İnfertilite
·Ektopik gebelik riski
·Abortus
·Prematür menapoz
·Osteoporoz
·Üriner inkontinans
·Deri kırışıklıkları
PASİF
SİGARA
Ev içinde sigara içiliyorsa;
·Çocuklar ortalama günde 5 sigara
içmiş olmaktadır
·Bebekler hastaneye 3 kat daha
fazla başvurmaktadır
·Ani bebek ölümü riski 2.5 kat artmaktadır
·Bebeklerde kolik tarzı karın
ağrısı 2 kat artmaktadır
·Çocuklarda astım ve solunumsal infeksiyon riski 2 kat artmaktadır
·Çocuklarda akciğer kanseri kronik
bronşit sıklığı artmaktadır
·Kocası sigara içen kadınlarda
akciğer kanser ile ölüm 2-3 kat artmaktadır
SİGARANIN ÇOCUKLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
·Anne-babanın sigara kullanımı
çocuklarda alt solunum yolu enfeksiyonlarını (bronşit,pnömoni) %50 arttırır.
·Astım riskini arttırır. Astımı
kötüleştirir.
·Ani bebek ölümlerine yol açtığı
düşünülmektedir.
·Çocuklarda meningokok
hastalığını kolaylaştırdığı düşünülmektedir.
İSKELET SİSTEMİ
·Sigara yeni kemik oluşumunu
önleyerek osteoporoza sebep olur.
·Sigara içen kadınlarda menapoz sonrası dönemde kalça kırığı riski 60 yaşında %17,
70 yaşında %41 fazladır.
·Omurgada bozukluklara yol açar.
·Sigara içenlerde bel ağrıları daha
fazla görülür.
SİGARANIN DİĞER ETKİLERİ
·Sigara katarakt gelişiminde etkili
olduğu görülmüştür.
·Sigara içenlerde yüzdeki
kırışıklıklar daha fazla ve daha derindir. Ayrıca saç beyazlaması ve dökülmesi
de daha fazla görülür.
·Sigara içenlerde işitme kaybı %70
daha fazladır.
·Sigara içen kadınlarda idrar
kaçırma şikayetleri daha çoktur.
TÜTÜNDEKİ MADDELER
S Kansere yol açan maddeler
S Kanseri ilerletenler
S Zehirli ve tahriş edici maddeler
S Uyarıcılar, zevk vericiler,
aromatik maddeler
TÜTÜNDEKİ MADDELER
* Polonyum-210 Kanserojen
* Radon Radyasyon
* Metanol Füze
yakıtı
* Toluen Tiner
* Kadmiyum Akü metali
* Bütan Tüpgaz
* DDT Böcek
öldürücü
* Siyanür Gaz odası zehiri
* Aseton Oje
sökücü
* KATRAN Asfalt
ve 3882 TOKSİK MADDE
* Naftalin
Güve kovucu
* Arsenik Fare zehiri
* Amonyak Tuvalet temizleyicisi
* CO Eksoz
dumanı
* Asetik asit Sirke
* Bütan
Çakmak gazı
* Kloroform Anestezik
* NİKOTİN Bağımlılık yapıcı
NİKOTİN
·Nikotin psikoaktif
(ruh durumu üzerine etkili) bir ilaçtır.
·Eroin ve kokaine yakın bağımlılık
yapar.
·Uyarıcı veya yatıştırıcı olarak
etki edebilir (stimülan veya sedatif).
·Konsantrasyon ve kısa süreli
hafızayı arttırıcı etkisi vardır
NİKOTİN
·Sabah ilk sigaranın nikotinden
dolayı haz verici etkisi yüksektir.
·Gün boyunca nikotine duyarlılık
azaldığından daha fazla
sigaraya gereksinim olur.
SONUÇ
SİGARANIN SAYILAMAYACAK KADAR
ZARARLARININ OLDUĞUNU GÖZ ÖNÜNE
ALIRSAK,BİR AN ÖNCE
SİGARA
BIRAKMANIN
ÖNEMİNİ ANLAYABİLİRİZ.
SONUÇ...
YIL: 2005
4,5
milyon insan ölüyor…
YIL: 2030
10
milyon insan ölecek !!!
SİGARAYI BIRAKMANIN YARARLARI
Daha
sağlıklı olunur
Daha iyi tat
alınır
Daha iyi koku
alınır
Paradan
tasarruf sağlanır
Özgüven artar
Ev, araba ve
nefesler kokmaz
Bebek ve
çocukların sağlığı tehlikeye atılmaz
Pasif içicilik
ortadan kalkar
Bağımlılıktan kurtulunur
Atletik performans
gelişir
SİGARAYI BIRAKABİLİRSİNİZ
·1.Önce hazırlanın
- Bırakma tarihi belirleyin
- Çevrenizdeki sigara ve kül tablalarını ortadan kaldırın.
- Evinizde sigara içirtmeyin.
SİGARAYI BIRAKABİLİRSİNİZ
·2. Çevrenizdeki
kişilerden; ailenizden, arkadaşlarınızdan ve profesyonel kişilerden yardım
alın.
·3. Alışkanlıklarınızı
değiştirin.
-İşe giderken geçtiğiniz
yolu değiştirin.
-Oturduğunuz koltuğu
değiştirin.
-Günlük hareketinizi
arttırın.
-Bol su için.
-Ağzınızı meşgul edecek
az kalorili yiyecekler yiyin (havuç, yağsız patlamış mısır).
SİGARAYI BIRAKABİLİRSİNİZ
·4. Gerekirse sigarayı
bırakmanıza yardımcı olacak ilaçlar alın, ilaçlarınızı düzenli kullanın.
·5. Sigarayı bırakırken
zorlanabilirsiniz. Bu zorluklara hazırlıklı olun.
- Sigarayı bıraktıktan 4 saat
sonra yoksunluk belirtileri ortaya çıkar. İlk 3-5 gün
en zor dönemdir. Belirtiler iki haftada kaybolur.
- Ellerde titreme, terleme, bulantı, bağırsak krampları, baş
ağrısı, öksürük ortaya çıkabilir.
KARŞILAŞILACAK ZORLUKLAR
·Sinirlilik, uykusuzluk
ve bağımlılık belirtileri (bebekleşme) görülebilir.
·Depresyon, sevilen
birinin kaybında olduğu gibi yas reaksiyonu ortaya çıkar, yas yaşanmalıdır.
SİGARAYI BIRAKMA VE KİLO ALIMI
·Sigara günde 200 Kcal harcanmasına sebep olur.
·Sigarayı bıraktıktan
sonra besinlerin daha iyi sindirilmesine bağlı olarak ve abur cubur tüketiminin
artmasına bağlı olarak kilo artışı olur.
·Günde 15 dakikalık
yürüyüş, 100 Kcal eksik almak kilo alımını engeller.
·Sigara bırakmak için
kullanılan bazı ilaçlar da kilo alımını önler.
NİKOTİN YERİNE KOYMA TEDAVİSİ
·Nikotin bantları,
sakızları, ağız ve burun spreyleri vardır.
·Kişiye uygun gelen
biçim seçilmelidir.
·Birkaç ay
kullanıldıktan sonra bırakılmalıdır.
·Kullanırken kesinlikle
sigara içilmemelidir.
·Baş ağrısı, bulantı,
ilk birkaç gün uykusuzluk yapabilir.
SİGARA BIRAKTIRAN İLAÇLAR
·Bupropion en sık kullanılanıdır.
Nikotin bağımlılığını azaltır.
·Sigara yoksunluğuna
bağlı depresyonu engeller.
·Sigara bıraktıktan
sonra meydana gelen kilo alımını azaltır.
·Sindirim sistemi şikayetleri, baş ağrısı, uykusuzluk ve ağız kuruluğu
yapabilir.
20 dk sonra…
8
saat sonra…
24 saat sonra...
·Kan basıncı ve kalp
atışları düzelir.
·Kandaki nikotin ve CO
miktarı yarıya düşer.
·CO vücuttan tamen atılır;
·AC sigara kaynaklı
mukusu temizlemeye başlar;
·Kalp krizi riski
azalmaya başlar.
SİGARAYI BIRAKMANIN YARARLARI
48
saat sonra…
72
saat sonra…
2-12 hafta sonra...
·Vücut nikotinden
tamamen temizlenir.
·Nefes almak kolaylaşır,
enerji seviyesi yükselir.
·Kan dolaşımı daha sağlıklı
gerçekleşir;
·Yürümek ve koşmak
kolaylaşır.
SİGARAYI BIRAKMANIN YARARLARI
3-9 ay sonra…
1
yıl sonra…
2-4 yıl sonra…
10
yıl sonra…
·Öksürük ve göğüsteki
hırıltı azalır;
·Nefes alma sorunları
iyileşir.
·Kalp hastalığı riski
yarıya iner.
·İnme riski büyük oranda
düşer.
·Ölüm riski hiç
içmeyenler ile aynı olur.
Dr. Zeynep Beykal
Göğüs
Hastalıkları Uz.